
സിനിമാ ചരിത്രത്തിൽ ചില ചിത്രങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്; അവയെ വെറും സിനിമകളായി കാണാൻ കഴിയില്ല. അവ ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ ശബ്ദമാകുന്നു, ഒരു സംസ്കാരത്തിന്റെ പ്രതീകമാകുന്നു, മനുഷ്യസ്വഭാവത്തിന്റെ ഇരുണ്ടതും സങ്കീർണ്ണവുമായ വശങ്ങളെ അനാവരണം ചെയ്യുന്ന കലാകൃതികളാകുന്നു. ഫ്രാൻസിസ് ഫോർഡ് കൊപ്പോള സംവിധാനം ചെയ്ത് 1972-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ദ ഗോദ്ഫാദർ അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ചിത്രമാണ്. മാർിയോ പ്യൂസോയുടെ അതേ പേരിലുള്ള നോവലിനെ ആസ്പദമാക്കി ഒരുക്കിയ ഈ ചിത്രം, ഇറ്റാലിയൻ-അമേരിക്കൻ മാഫിയ ലോകത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കുടുംബം, അധികാരം, വിശ്വാസം, പ്രതികാരം, നൈതികത എന്നീ വിഷയങ്ങളെ അതിമനോഹരമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
1945 മുതൽ 1955 വരെയുള്ള ഒരു ദശാബ്ദത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കഥ, കൊർലിയോണെ എന്ന സാങ്കൽപ്പിക കുറ്റകുടുംബത്തിന്റെ ഉയർച്ചയും മാറ്റങ്ങളും തകർച്ചയും രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു മഹാഗാഥയാണ്. ദ ഗോദ്ഫാദർ ഒരു ഗ്യാങ്സ്റ്റർ സിനിമയെന്നതിലുപരി, ഒരു കുടുംബനാടകവും ഒരു ദാർശനിക പഠനവുമാണ്.
കഥ ആരംഭിക്കുന്നത് 1945-ൽ ന്യൂയോർക്കിലെ കൊർലിയോണെ കുടുംബത്തിന്റെ മകൾ കോന്നിയുടെ വിവാഹദിനത്തിലാണ്. ഈ വിവാഹവേദി, ഒരേസമയം ആഘോഷത്തിന്റെയും അധികാരത്തിന്റെ പ്രദർശനത്തിന്റെയും വേദിയായി മാറുന്നു. ഡോൺ വിറ്റോ കൊർലിയോണെ (മാർലൻ ബ്രാൻഡോ) എന്ന കുടുംബാധിപൻ, തന്റെ ഓഫീസിൽ നീതി തേടിയെത്തുന്നവരുടെ അപേക്ഷകൾ കേൾക്കുന്നു. ഈ തുടക്കരംഗം തന്നെ, ഡോണിന്റെ അധികാരവും “ബഹുമാനം” എന്ന ആശയവും സിനിമയുടെ മൂല്യസംവിധാനം എന്താണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
വിറ്റോ കൊർലിയോണെ ഒരു ക്രൂര കുറ്റവാളിയാണെങ്കിലും, അയാൾ ഒരു നിഷ്ഠൂര ഭീകരനല്ല. കുടുംബവും വിശ്വാസവും മാന്യതയും അയാൾക്ക് ഏറ്റവും പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ മയക്കുമരുന്ന് വ്യാപാരത്തിലേക്ക് കടക്കാനുള്ള മറ്റു മാഫിയ കുടുംബങ്ങളുടെ നീക്കങ്ങൾ, കൊർലിയോണെ കുടുംബത്തെ അപകടത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നു. ഈ സംഘർഷത്തിനിടയിൽ, ഡോൺ വിറ്റോയുടെ ജീവൻ ലക്ഷ്യമാക്കി ഒരു ആക്രമണം നടക്കുന്നു. അത്ഭുതകരമായി ജീവൻ രക്ഷപ്പെടുന്നെങ്കിലും, ഈ സംഭവം കുടുംബത്തിന്റെ ഭാവിയെ എന്നെന്നേക്കുമായി മാറ്റിമറിക്കുന്നു.
ഈ സിനിമയുടെ യഥാർത്ഥ ഹൃദയം മൈക്കൽ കൊർലിയോണെ (ആൽ പാച്ചിനോ) എന്ന കഥാപാത്രമാണ്. തുടക്കത്തിൽ മൈക്കൽ, കുടുംബത്തിന്റെ കുറ്റലോകത്തിൽ നിന്ന് അകന്ന് നിൽക്കുന്ന ഒരു യുവാവാണ്. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ സേവനം അനുഷ്ഠിച്ച, അമേരിക്കൻ സമൂഹത്തിന്റെ “സാധാരണ” ജീവിതം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരാൾ. തന്റെ പ്രണയിനിയായ കേയ് അഡംസ് എന്ന കഥാപാത്രത്തോടൊപ്പം, കുടുംബത്തിന്റെ ഇരുണ്ട പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാനാണ് മൈക്കലിന്റെ ശ്രമം.
എന്നാൽ അച്ഛനുമേൽ നടന്ന ആക്രമണം, മൈക്കലിന്റെ ജീവിതത്തെ ഒരു വഴിത്തിരിവിലെത്തിക്കുന്നു. കുടുംബത്തെ രക്ഷിക്കാനുള്ള ബാധ്യത, അയാളെ പതുക്കെ കുറ്റലോകത്തിലേക്ക് വലിച്ചിഴക്കുന്നു. സോളോസ്സോയും പോലീസ് ഓഫീസർ മക്ക്ലസ്കിയും കൊല്ലപ്പെടുന്ന പ്രശസ്ത രംഗം, മൈക്കലിന്റെ പരിവർത്തനത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടമാണ്. ആ രംഗം മുതൽ, മൈക്കൽ പഴയ മൈക്കൽ അല്ല.
സിസിലിയിലേക്ക് അയാൾ നാടുകടത്തപ്പെടുന്നു; അവിടെ കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് അയാൾക്ക് ഒരു ശാന്തമായ ജീവിതം ലഭിക്കുന്നുവെങ്കിലും, അക്രമത്തിന്റെ നിഴൽ അവനെ പിന്തുടരുന്നു. ഭാര്യയുടെ മരണം, മൈക്കലിനെ കൂടുതൽ കഠിനനും വികാരരഹിതനുമാക്കി മാറ്റുന്നു. അമേരിക്കയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തുന്ന മൈക്കൽ, പതുക്കെ കൊർലിയോണെ കുടുംബത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അവകാശിയായി മാറുന്നു.
മാർലൻ ബ്രാൻഡോ അവതരിപ്പിച്ച ഡോൺ വിറ്റോ കൊർലിയോണെ, സിനിമാ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ഐക്കോണിക് കഥാപാത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. കുറഞ്ഞ സംഭാഷണങ്ങൾ, ശാന്തമായ ഭാവം, എന്നാൽ വാക്കുകളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഭീഷണി—ഇതെല്ലാം ചേർന്ന് ഒരു അപൂർവ കഥാപാത്രസൃഷ്ടിയാണ്. വിറ്റോ കൊർലിയോണെ അധികാരത്തെ ഒരു ഉത്തരവാദിത്വമായി കാണുന്നവനാണ്. “കുടുംബം” അയാൾക്ക് എല്ലാം ആണ്.
മയക്കുമരുന്ന് വ്യാപാരത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാനുള്ള വിറ്റോയുടെ തീരുമാനം, അയാളുടെ നൈതികതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതാണ്. കുറ്റവാളിയായിരുന്നാലും, അയാൾക്ക് സ്വന്തമായ ഒരു മൂല്യസംവിധാനം ഉണ്ട്. എന്നാൽ ഈ മൂല്യങ്ങൾ, പുതിയ തലമുറയിൽ പതുക്കെ ഇല്ലാതാകുന്നത്, സിനിമയുടെ ദുഃഖകരമായ യാഥാർത്ഥ്യമാണ്.
ദ ഗോദ്ഫാദർ എന്ന സിനിമയിൽ “കുടുംബം” എന്ന വാക്കിന് ഇരട്ട അർത്ഥമുണ്ട്. രക്തബന്ധമുള്ള കുടുംബവും, മാഫിയ കുടുംബവും. ഈ രണ്ട് ആശയങ്ങളും തമ്മിൽ ഇഴചേർന്നാണ് കഥ മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്. വിശ്വാസം, ബഹുമാനം, വിശ്വസ്തത—ഇവ കുടുംബത്തിന്റെ ശക്തിയാണ്. അതേസമയം, അതേ കുടുംബബന്ധങ്ങൾ തന്നെയാണ് കഥാപാത്രങ്ങളെ അക്രമത്തിലേക്കും പ്രതികാരത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നത്.
സണ്ണി കൊർലിയോണെയുടെ (ജെയിംസ് കാൻ) ചൂടൻ സ്വഭാവം, കുടുംബത്തിന് തന്നെ ദുരന്തമാകുന്നു. ഫ്രെഡോയുടെ ദുർബലത, കുടുംബത്തിന്റെ ഭാവിയിൽ വലിയ വിള്ളലുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഓരോ കഥാപാത്രവും, കുടുംബം എന്ന ആശയത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത വശങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.
സിനിമയുടെ മുന്നോട്ടുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ, മൈക്കൽ കൊർലിയോണെ അധികാരം ഏറ്റെടുക്കുമ്പോൾ, അധികാരം മനുഷ്യനെ എങ്ങനെ മാറ്റുന്നു എന്നതാണ് പ്രധാന പ്രമേയം. തുടക്കത്തിൽ കുടുംബത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടി അക്രമം സ്വീകരിച്ച മൈക്കൽ, അവസാനം അധികാരം നിലനിർത്താൻ വേണ്ടി അക്രമം തന്നെ ജീവിതമാക്കുന്നു. സിനിമയുടെ അവസാന രംഗങ്ങളിലെ ക്രൂരമായ പ്രതികാരങ്ങൾ, മൈക്കലിന്റെ പൂർണ്ണമായ പരിവർത്തനം തെളിയിക്കുന്നു.
ബാപ്തിസം രംഗത്തിനിടയിൽ നടക്കുന്ന കൊലപാതകങ്ങൾ, സിനിമാ ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും ശക്തമായ എഡിറ്റിംഗ് സീക്വൻസുകളിലൊന്നാണ്. മതപരമായ ശുദ്ധീകരണവും ക്രൂരമായ അക്രമവും ഒരേ സമയം കാണിക്കുന്ന ഈ രംഗം, മൈക്കലിന്റെ ആത്മാവിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ തുറന്നു കാണിക്കുന്നു.
ഗോർഡൻ വിലിസിന്റെ ഛായാഗ്രഹണം, ദ ഗോദ്ഫാദർ സിനിമയുടെ ആത്മാവാണ്. ഇരുണ്ട നിഴലുകളും കുറഞ്ഞ പ്രകാശവും, കഥാപാത്രങ്ങളുടെ രഹസ്യങ്ങളും നൈതിക അനിശ്ചിതത്വങ്ങളും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. “പ്രിൻസ് ഓഫ് ഡാർക്ക്നസ്” എന്നറിയപ്പെടുന്ന വിലിസിന്റെ ശൈലി, ഈ സിനിമയെ ദൃശ്യപരമായി കാലാതീതമാക്കുന്നു.
നീനോ റോട്ടയുടെ സംഗീതം, സിനിമയ്ക്ക് ഒരു ദുഃഖഭരിതമായ മഹത്വം നൽകുന്നു. ആ സംഗീതം കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ, കൊർലിയോണെ കുടുംബത്തിന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് നമ്മൾ കടന്നുപോകുന്നു.
ഫ്രാൻസിസ് ഫോർഡ് കൊപ്പോളയുടെ സംവിധാനം, ക്ഷമയോടെയും ആത്മവിശ്വാസത്തോടെയും കഥയെ വികസിപ്പിക്കുന്നു. വേഗതയേക്കാൾ ആഴത്തിന് മുൻഗണന നൽകുന്ന ഈ സമീപനം, സിനിമയെ ഒരു ക്ലാസിക് ആക്കുന്നു.
സിനിമ അവസാനിക്കുന്നത്, മൈക്കൽ കൊർലിയോണെ പൂർണ്ണമായും ഡോൺ ആയി മാറുന്നതോടെയാണ്. ഓഫീസിന്റെ വാതിൽ കേയ്ക്ക് മുന്നിൽ അടയ്ക്കപ്പെടുന്ന അവസാന ഷോട്ട്, മൈക്കലിന്റെ മനുഷ്യബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായ വേർപാടിന്റെ പ്രതീകമാണ്. കുടുംബത്തെ രക്ഷിക്കാനായി ആരംഭിച്ച യാത്ര, അയാളെ കുടുംബത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ അകറ്റുന്നു.
ദ ഗോദ്ഫാദർ ഒരു സിനിമ മാത്രമല്ല; അത് സിനിമയെ കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്ന രീതിയെ തന്നെ മാറ്റിയ ഒരു കൃതിയാണ്. ഗ്യാങ്സ്റ്റർ സിനിമകൾക്ക് പുതിയ ആഴവും ഗൗരവവും നൽകിയ ഈ ചിത്രം, ഇന്നും പഠിക്കപ്പെടുകയും ആരാധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. അധികാരത്തിന്റെ വിലയും, തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളുടെ ഫലവും, മനുഷ്യന്റെ ഇരുണ്ട വശങ്ങളും ഇത്ര ശക്തമായി അവതരിപ്പിച്ച മറ്റൊരു സിനിമ വിരളമാണ്.
അവസാനം, ദ ഗോദ്ഫാദർ നമ്മോട് ചോദിക്കുന്നത് ഒരു ലളിതമായെങ്കിലും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ചോദ്യമാണ്: അധികാരം നേടാൻ നമുക്ക് എന്തെല്ലാം നഷ്ടപ്പെടാൻ തയ്യാറാകണം? ആ ചോദ്യത്തിന്റെ ഭാരം തന്നെയാണ് ഈ സിനിമയെ കാലാതീതമായ ഒരു മാസ്റ്റർപീസ് ആക്കുന്നത്.