
സൂപ്പർഹീറോ സിനിമകൾ സാധാരണയായി നല്ലതും ചീത്തയും തമ്മിലുള്ള ലളിതമായ പോരാട്ടങ്ങളായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാൽ 2008-ൽ ക്രിസ്റ്റഫർ നോളൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ദ ഡാർക് നൈറ്റ് ആ പതിവുകളെ പൂർണ്ണമായും തകർത്ത ഒരു സിനിമയാണ്. ഇത് ഒരു ബാറ്റ്മാൻ സിനിമ മാത്രമല്ല; നീതി, ഭയം, അराजകത, നൈതികത, മനുഷ്യസ്വഭാവത്തിന്റെ ഇരുണ്ട വശങ്ങൾ എന്നിവയെ ആഴത്തിൽ അന്വേഷിക്കുന്ന ഒരു ദാർശനിക പഠനമാണ്. ഗാഥം നഗരത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നടക്കുന്ന ഈ കഥ, ഒരു ഹീറോയുടെ പരീക്ഷണമാത്രമല്ല, ഒരു സമൂഹം എത്രത്തോളം തകർന്നുപോകാമെന്നതിന്റെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ചോദ്യവുമാണ്.
ദ ഡാർക് നൈറ്റ് എന്ന ചിത്രം, ക്രിസ്റ്റഫർ നോളന്റെ “ഡാർക് നൈറ്റ് ട്രിലജി”യിലെ രണ്ടാം ഭാഗമായിട്ടാണ് എത്തുന്നത്. എന്നാൽ ഈ ചിത്രം, ട്രിലജിയെ മാത്രമല്ല, മുഴുവൻ സൂപ്പർഹീറോ സിനിമാ ശൈലിയെയും പുതിയ തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തി.
ഗാഥം നഗരം പതുക്കെ സംഘടിത കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതമാകുന്ന ഘട്ടത്തിലാണ് കഥ ആരംഭിക്കുന്നത്. ബാറ്റ്മാൻ (ക്രിസ്ത്യൻ ബെയിൽ), ലെഫ്റ്റനന്റ് ജിം ഗോർഡൻ (ഗാരി ഓൾഡ്മാൻ), ജില്ലാ അറ്റോർണി ഹാർവി ഡെന്റ് (ആറൺ എക്ഹാർട്ട്) എന്നിവർ ചേർന്ന് നഗരത്തിലെ ശേഷിക്കുന്ന ക്രിമിനൽ സംഘങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഈ കൂട്ടുകെട്ട് ഗാഥം നഗരത്തിന് ഒരു പുതിയ പ്രതീക്ഷയാണ്.
ഹാർവി ഡെന്റ്, “ഗാഥത്തിന്റെ വൈറ്റ് നൈറ്റ്” എന്നറിയപ്പെടുന്ന, നിയമത്തിനുള്ളിൽ നിന്നുകൊണ്ട് തന്നെ നീതി നടപ്പാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു പ്രതീകമാണ്. ബാറ്റ്മാൻ പോലും, ഹാർവി ഡെന്റ് തന്റെ സ്ഥാനത്ത് എത്തിയാൽ, താൻ മുഖംമൂടി അഴിച്ച് ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യനായി മാറാമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ പ്രതീക്ഷകൾ എല്ലാം തകർക്കാൻ എത്തുന്ന ഒരാളാണ് ജോക്കർ.
ഹീത്ത് ലെഡ്ജർ അവതരിപ്പിച്ച ജോക്കർ, സിനിമാ ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതും സങ്കീർണ്ണവുമായ വില്ലന്മാരിലൊന്നാണ്. ജോക്കർ പണത്തിനോ അധികാരത്തിനോ വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരാളല്ല. അവന്റെ ലക്ഷ്യം അराजകതയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ “ക്രമം” എന്ന ആശയം എത്രത്തോളം ദുർബലമാണെന്ന് തെളിയിക്കുകയാണ് അവന്റെ കളി.
“എനിക്ക് ഒരു പ്ലാൻ ഇല്ല, ഞാൻ നായയെപ്പോലെയാണ്, കാറിനെ പിന്തുടരുന്നു” എന്ന ജോക്കറുടെ വാക്കുകൾ, അവന്റെ തത്ത്വചിന്തയെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അവൻ ആളുകളെ കൊല്ലുന്നത് പോലും ഒരു കളിപോലെയാണ്, ഒരു പരീക്ഷണംപോലെ. മനുഷ്യൻ എത്രത്തോളം തന്റെ നൈതികത കൈവിടുമെന്നത് അവൻ നിരന്തരം പരിശോധിക്കുന്നു.
ജോക്കറുടെ ചിരിയും മുഖത്തെ മുറിവുകളും അവന്റെ വസ്ത്രധാരണവും—all of it—അവനെ ഒരു സാധാരണ വില്ലനിൽ നിന്ന് മാറ്റി, ഒരു ആശയമാക്കി മാറ്റുന്നു. ഹീത്ത് ലെഡ്ജറുടെ അഭിനയത്തിലൂടെ, ജോക്കർ ഒരു കഥാപാത്രമല്ല, ഒരു ഭീതിയാണ്.
ദ ഡാർക് നൈറ്റ് എന്ന സിനിമയിലെ ബാറ്റ്മാൻ, പൂർണ്ണമായും വിജയിക്കുന്ന ഒരു ഹീറോ അല്ല. അയാൾ നിരന്തരം സംശയങ്ങളിലും കുറ്റബോധത്തിലും നൈതിക സംഘർഷങ്ങളിലും അകപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഒരാളാണ്. ഗാഥം നഗരത്തെ രക്ഷിക്കാൻ, താൻ എത്രത്തോളം ഇരുണ്ട വഴികൾ സ്വീകരിക്കണം എന്ന ചോദ്യം ബാറ്റ്മാനെ വേട്ടയാടുന്നു.
ബാറ്റ്മാൻ നിയമത്തിന് മുകളിലാണോ? ജനങ്ങളെ രക്ഷിക്കാൻ സ്വകാര്യത ലംഘിക്കുന്നതോ, അക്രമം ഉപയോഗിക്കുന്നതോ ന്യായീകരിക്കാമോ? ഈ ചോദ്യങ്ങൾ, സിനിമയുടെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ഉയരുന്നു. നഗരത്തിലെ എല്ലാ ഫോണുകളെയും ഉപയോഗിച്ച് നിരീക്ഷണം നടത്തുന്ന സിസ്റ്റം, ബാറ്റ്മാന്റെ നൈതിക പരിധികളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഒരു ശക്തമായ ഉദാഹരണമാണ്.
ക്രിസ്ത്യൻ ബെയിലിന്റെ പ്രകടനം, ബാറ്റ്മാന്റെ ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങളെ വ്യക്തമായി കാണിക്കുന്നു. അവൻ ഒരു ഐകോണിക് ഹീറോയാണ്, എന്നാൽ അതിനേക്കാൾ മുൻപേ ഒരു തകർന്ന മനുഷ്യനാണ്.
ഹാർവി ഡെന്റ് എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ പരിവർത്തനം, സിനിമയിലെ ഏറ്റവും ദുഃഖകരവും ശക്തവുമായ ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണ്. തുടക്കത്തിൽ, നിയമത്തിന്റെ മുഖം, പ്രതീക്ഷയുടെ പ്രതീകം, ഗാഥത്തിന്റെ രക്ഷകൻ—ഇവയെല്ലാം ഹാർവിയാണ്. എന്നാൽ ജോക്കറുടെ കളികളിൽ ഒരു ഇരയായി മാറുമ്പോൾ, ഹാർവിയുടെ ലോകം തകർന്നുപോകുന്നു.
പ്രണയിനിയായ റേച്ചൽ ഡോസിന്റെ മരണം, ഹാർവിയുടെ ആത്മാവിനെ പൂർണ്ണമായി ഇരുട്ടിലാഴ്ത്തുന്നു. “ടു-ഫേസ്” ആയി മാറുന്ന ഹാർവി, നീതിയെ പോലും ഭാഗ്യത്തിന്റെ ചൂതാട്ടമായി മാറ്റുന്നു. നാണയത്തിന്റെ രണ്ട് വശങ്ങൾ പോലെ, മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ നല്ലതും ചീത്തയും ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നു എന്നതാണ് ഈ കഥാപാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ആറൺ എക്ഹാർട്ടിന്റെ അഭിനയത്തിലൂടെ, ഹാർവി ഡെന്റ് ഒരു വില്ലനായി മാത്രമല്ല, ഒരു തകർന്ന മനുഷ്യനായി പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ പതിയുന്നു.
ദ ഡാർക് നൈറ്റ് ഒരു നഗരത്തിന്റെ കഥയാണ്, എന്നാൽ അതിലുപരി ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ പരീക്ഷണമാണ്. ജോക്കർ ഗാഥത്തെ പരീക്ഷിക്കുന്നു: ഭയം വിതറുമ്പോൾ, ആളുകൾ എത്രത്തോളം മാനുഷികത കൈവിടും? ഫെറി രംഗം സിനിമയിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ദൃശ്യങ്ങളിലൊന്നാണ്. രണ്ട് കപ്പലുകളിൽ, ഒരുവശത്ത് സാധാരണ പൗരന്മാർ, മറുവശത്ത് കുറ്റവാളികൾ. ഒരാൾ മറ്റെയാളെ നശിപ്പിച്ചാൽ മാത്രമേ സ്വയം രക്ഷപ്പെടാനാകൂ എന്ന അവസ്ഥ.
അവിടെ സംഭവിക്കുന്നത്, ജോക്കർ പോലും പ്രതീക്ഷിക്കാത്തതാണ്. മനുഷ്യർ അക്രമം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നില്ല. ഈ രംഗം, മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിൽ ഇപ്പോഴും പ്രതീക്ഷയുണ്ടെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു—എന്നാൽ അതൊരു നിസ്സാര പ്രതീക്ഷയാണ്.
വാലി ഫിസ്റ്ററുടെ ഛായാഗ്രഹണം, ദ ഡാർക് നൈറ്റ് നെ ദൃശ്യപരമായി വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. ഐമാക്സ് ക്യാമറ ഉപയോഗിച്ച ആദ്യ സൂപ്പർഹീറോ ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായതിനാൽ, നഗരത്തിന്റെ വിശാലതയും ഭീകരതയും അതിമനോഹരമായി പകർത്തിയിരിക്കുന്നു. ഗാഥം ഒരു ഫാന്റസി നഗരം പോലെയല്ല; അത് നമ്മുടെ യഥാർത്ഥ ലോകത്തിന്റെ തന്നെ ഒരു ഇരുണ്ട പതിപ്പാണ്.
ഹാൻസ് സിമ്മറിന്റെയും ജെയിംസ് ന്യൂട്ടൺ ഹോവാർഡിന്റെയും സംഗീതം, സിനിമയ്ക്ക് ഒരു നിരന്തരമായ സംഘർഷം നൽകുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ജോക്കറുടെ തീം, മനസ്സിനെ അസ്വസ്ഥമാക്കുന്ന രീതിയിലാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
ക്രിസ്റ്റഫർ നോളന്റെ സംവിധാനം, വേഗതയും ആഴവും ഒരുമിച്ച് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ആക്ഷൻ രംഗങ്ങൾ ത്രില്ലിംഗ് ആയിരിക്കുമ്പോഴും, സിനിമ ഒരിക്കലും തന്റെ ദാർശനിക ചോദ്യങ്ങൾ മറക്കുന്നില്ല.
സിനിമയുടെ അവസാന ഭാഗത്ത്, ബാറ്റ്മാൻ ഒരു വലിയ ത്യാഗം സ്വീകരിക്കുന്നു. ഹാർവി ഡെന്റിന്റെ പാപങ്ങൾ മറച്ചുവെച്ച്, തന്റെ മേൽ കുറ്റം ഏറ്റെടുക്കുകയാണ് ബാറ്റ്മാൻ. ഗാഥത്തിന് പ്രതീക്ഷ നിലനിർത്താൻ, അവൻ തന്നെ വില്ലനായി മാറുന്നു.
“അവൻ ഹീറോ അല്ല; ഗാഥത്തിന് അർഹിക്കുന്ന കാവൽക്കാരനാണ്” എന്ന ജിം ഗോർഡന്റെ വാക്കുകൾ, ദ ഡാർക് നൈറ്റ് എന്ന ആശയത്തിന്റെ ആത്മാവാണ്. ചിലപ്പോൾ, നല്ലതിനായി മോശമായി തോന്നേണ്ടി വരും. ചില ഹീറോകൾക്ക്, പ്രശംസയല്ല, ഒറ്റപ്പെടലാണ് വിധി.
ദ ഡാർക് നൈറ്റ് സൂപ്പർഹീറോ സിനിമകളെ പൂർണ്ണമായും മാറ്റിയ ചിത്രം തന്നെയാണ്. അതിന് ശേഷം വന്ന നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ, ഈ സിനിമയുടെ ഗൗരവവും ഇരുണ്ടതും അനുകരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ഹീത്ത് ലെഡ്ജറിന് മരണാനന്തരമായി ലഭിച്ച ഓസ്കാർ, ഈ കഥാപാത്രത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിന്റെ തെളിവാണ്.
അവസാനം, ദ ഡാർക് നൈറ്റ് നമ്മോട് ചോദിക്കുന്നത് ഇതാണ്: അराजകതയുടെ മുന്നിൽ, നാം ആരായി മാറും? നിയമം പാലിക്കുന്ന പൗരന്മാരോ, ഭയത്തിന് അടിമകളോ, അതോ നിശബ്ദമായി ത്യാഗം ചെയ്യുന്ന ഡാർക് നൈറ്റുകളോ? ഈ ചോദ്യങ്ങൾ തന്നെയാണ് ഈ സിനിമയെ കാലാതീതമായ ഒരു മാസ്റ്റർപീസ് ആക്കുന്നത്.